5. BOLUM
YEREL YONETIM
Pompeii, diger romali sehirler gibi kendi yerl yonetimlerini kurmaktan sorumluydu.Her sene halk tarafindan iki cift memur secilirdi.Duoviri denen kidemli memurlar mahkemede davalara bakar, taniklari dinler ve hukum verirdi.Aediles denen diger memurlar ise halk pazarlarini, asayisi, hamamlari, halkin acik eglence yerlerini, su kaynaklarini, vergilerin odemelerini kontrol ederlerdi.Bu dort memura ek olarak halkin onderlik eden, yuz kisilik, cogunlugu daha once aediles veya duovirlik yapmis olan kisilerden olusan bir meclis vardi.Yeni uyeler halk tarafindan degil bizzat meclis tarafindan secilirdi.
Pompeiililer yerel politikayi ve martin sonunda canli gecen yillik secimleri cidiye alirlardi.Adaylar belli olur olmaz secim havasi sehri sarardi.Duvarlarda sloganlar belirir, caddelerde dstekleyicilerin toren alaylari olur, adaylar forumda miting icin konusma yaparlardi.
Pompeii'de bulunan binlerce duvar yazisi burada I.S 79 Martinda yapilan secim sloganindan iki tanesi gosteriliyor:
"Aedile icin Casellius"
"Duovirlik icin Titus Claudius Verus'u istiyoruz"
Bu yazilarin gece mesale isiginda yazildigi gorunuyor.Cunku bu vakitte karsit gorustekilerle bir sorun yasama riski daha azdi ve gece vakti kaldirimda tikanikliga sebep olmadan merdiven koymak daha kolaydi.
Politikacilar herkesi ve hergorusu temsil ediyordu.Bazen adayla ayni bolgede oturan destekciler "vicini" komsulardan olusan gruplardi.Adayin yakin arkadaslari ve iscilerden olusuyordu.Bununla beraber bir aday belli bir is grubu tarafinadan tayin edilir ve desteklenirdi.Birkac yazi:Berberler Trebius'u aedile icin oneriyor.
Hancilar Sallustius Capito icin oy verin
Katircilar, firincilar, balikcilar, tasiyicilar, hepsi secilmis adaylari icin desteklerini ifade ederlerdi.
Duvar yazilariyla secim propagandasi metodu dogal olarak rakip destekcilerin cevaplarini davet eder nitelikteydi.Bir aday Vatia'nin su sozle sacma gorunmesi saglandi:
Vatia icin oy kullananlar derin uykudalar
Pompeii'li kadinin oy kullanma hakki yoktu.Secim gunu sadece yetiskin erkek yurttaslar secim binasinda oylarini kullanirlardi.Yine de kadinlar yerel politikada kayda deger ilgi toplar ve cesitli adaylari kuvvetli bicimde desteklerlerdi.Sloganlari boyarlar ve cadde boyunca afis benzeri ilanlar tasiyip yururlerdi.Adaylar iyi hatirlanabilmek icin ozel beyazlatilmis toga giyerlerdi.
Candidatus sozu candidus (goz kamastirici beyaz) sozuyle baglantilidir.Yuruduklerinde ozelliklerini oven yandaslar refakat ederlerdi.Kendi adlarina yemin ederler ve rusvet verirlerdi.Rusvet yasakti ama yaygin bir sekilde uygulaniyordu.Yasal ikna formlari aday kazandiginda oyun ve eglence sozleri iceriyordu.Aslinda secilenlerin secmenlere minettarliklarini tiyatro ve amfitiyatro gosterileriyle ortaya koymasi umulurdu.
Basarili bir adaydan elbette kamu binalarini yaptirmasi ve tamir ettirmesi beklenirdi.Fortuna Augusta tapinagi forum'un kuzeyine yapildigi alanin sahibi olan Marcus Tullius'un comertligiyle yapildi.Pompeii duovir ve aedilleri arasinda genellikle isimleri gozuken Holconius ailesi buyuk tiyatro binasi ile ilgilendi.Flacci'ler ise oteki devlet binalarina maddi yardimda bulundular.Ayrica birinci sinif eglence duzenlemekle de unluyduler.
Bu halk hizmeti gelenegi imparatorlar tarafindan cesretlendirildi ve Roma halk yasaminin onemli bir parcasinin onemli bir parcasi oldu.Bu ayni zamanda yonetimde yer almak isteyen birinin zengin olma zorunlulugunu da gosterirdi.Pompeii'de devlet dairelerinin calismasini saglayabilecek 50'ye yakin aile vardi.
Halk hizmeti insan icin sehirde ayri bir imtiyaz sagliyordu.Tiyatronungenis koltuklu koro ve aktorleri yakin gormesini saglayan on sira oturma yerleri onun icin ayrilirdi ayrica arena ve amfitiyatroya yakin ozel bir yeri de vardi.Goreve geldiginde sehir meclisi onun icin bir heykel diktirebilir ve destek sagladigi yapiya adini verebilirdi.Romalilar ozellikle alcakgonullu insanlar degillerdi.Onurlu ve dost yurttaslar arasinda un pesindeydiler.Bu oduller yuzunden secim zamani yarisacak yurttaslar arasinda hic de azlik yoktu.
Pomeii'de yerel hukumet kendi meselerini halletmekte serbestti.Ancak hukumet yasalari ve otoriteyi saglayamazsa Roma'daki merkezi hukumet sehir yonetimini devralabilirdi.Bu aslinda Bolum 3'de anlattigimiz I.S 59'daki kargasadan sonra oldu (Pompeiililerle Nucerialilar arasinda Livineus Regulus'un duzenledigi ve pekcok kisinin oldugu ve yaralandigi gladyator gosterisinden sonra) Nucerialilar imparator Nero'ya sikayette bulundular.Regulus surgune gonderildi ve Pompeii'de oyunlar 10 yil yasaklandi.Bir sonraki yil, I.S 60, Nero duovirleri gorevden aldi ve sehrin islerini yonetmek uzere ozel bir memur "praefectus" atadi.Bu resmi olarak uygun gormeyisin kuvvetli bir isaretiydi.Yerel halkin kendisine guveni icin iki yil gecti.

|