Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

O BİR ROMALI LATIN DUNYASI1.BOLUM2. BOLUM3. BOLUM4. BOLUM5. BOLUM6. BOLUM7. BOLUMKALINTILAR 1KALINTILAR 2KALINTILAR 3KALINTILAR 4KALINTILAR 5KALINTILAR 6KALINTILAR 7KALINTILAR 8KALINTILAR 9KALINTILAR 10KALINTILAR 11KALINTILAR 12KALINTILAR 13KALINTILAR 14KALINTILAR 15DEYIMLER






ROMALI OGRENCI

Romali zengin çocuklari , bir özel ögretmen tarafindan egitilirlerdi. .Digerlerinin çocuklari ise , kiz olsun erkek olsun , bes yasindan on bir yasina kadar , ögretmeni azatli bir köle olan ve çok az ücret alan mahalle ilkokuluna giderlerdi. Ben , gün dogmadan uyaniyorum ; köle odamin penceresini aciyor ve ayakkabilarimi giymeme yardim ediyor. Sonra bana bir havluyla bir legen su getiriyor. Ellerimi , yuzumu , agzimi yikiyorum. Gömlegimi giyiyor kemerimi ve fularimi takiyorum. Sacimi söyle bir tariyor , biraz koku surunuyor ve omuzlarima beyaz bir harmani aliyorum. Okula gitmeden once kosup , annemi babami opuyorum. Benimle beraber gelen kole , defterimi ve yazi takimimi tasiyor ; firindan bana kucuk bir parca ekmek aliyor. iste okul. Butun ogrenciler sessizce merdivenden cikiyor ve ogretmeni selamliyorlar , ogretmen de buna karsilik veriyor. Taburelere oturuyor ve balmumu sivanmis levhalarin üstüne , madenden ya da sert agaçtan bir yazi kalemiyle , ögretmenin gösterdigi harfleri ve kelimeleri yeniden yaziyoruz. Ögle yemegi için hepimiz eve dönüyoruz. Yediklerimiz : beyaz ekmek , zeytin , peynir , kuru incir ve ceviz. Sonra yine okula geliyoruz. Elimden geldigi kadar yeniden yaziyorum ; ama harflerin ince ve dolgun kisimlarinda yanlisliklar yapiyorum , çünkü balmumum çok sert,mürekkebim de çok koyu . Ögretmenim beni azarliyor ve cogu kez degnek cezasina çarptiriyor :onu seçtigi iki arkadas , beni yakaladiklari gibi sirtimin alt tarafini açiyorlar ve bir üçüncüsü de yaradana siginip bana yirmi degnek vuruyor .Kimse orali olmuyor , çünkü bu gösteri cogu kez tekrarlaniyor .Bizler ögretmenimizi çok seviyoruz .Bize agir agir, ciddiyetle ders veriyor .Onun bu kadar yoksul olmamasini isterdik .Ama gerek annemle babam ,gerek kendisi , bu durumu olagan buluyormus gibi görünüyorlar.

ROMALI GLADIATOR

“YaşaCaesar!Ölüme gidenlerden selam sana!”Gladyatörler dövüşler dolayısıyla yapılan törende,imparator locasının önünden geçerlerken böyle bağırdılar.Daha önce yirmi dört dövüş olmuştu.Bütün dövüşçüler cesaretle çarpışmışlar ama yenilenlerden yalnızca ikisi hayatını kurtarmıştı.Bunlar,silahlarından yoksun,yüzükoyun yere serilmişler,enselerinde galibin ayağı olduğu halde,hançerin keskinliğini boğazlarında duyarak,sessizce kaderlerine boyun eğmişlerdi.Bunca zorlu dövüşten sonra bu boyun eğiş,halkı duygulandırmış ve imparator,halkın isteğine uyarak,iki yeniğin canını bağışlamıştı.Ama öbür yenikler için,baş parmağını yere doğru çevirmiş ve dövüşçüler kurban edilmişlerdi.Şimdi art arda bir alay rakiple dövüşmek sırası Astyanaks’a gelmişti.Eğer hasmını yenerse,karşısına hemen bir başkası çıkacaktı.Gün bitimine kadar dayanabilecek miydi acaba?Astyanaks daha önce şehrin en iyi silah öğretmeninin yanında beş yıl sıkı bir eğitim görmüştü.Üç yıldan beri de topluluk önünde dövüşüyordu.Bu demek ki büyük bir tecrübesi vardı ve her dövüş kendisine 10.000 dinarlık bir şampiyonluk ödülü getiriyordu.Seyirciler onu tanıyor ve takdir ediyorlardı.Bir gladyatörün belki de öleceği bir günün arifesinde nasıl hareket ettiğini görmek için,büyük bir kalabalık halinde dün geceden gelmişlerdi.Bu son yarışmayı da başarıyla bitirirse,azat edilecek,arenadan kurtulacak,bir dövüşçü olarak emekliye ayrılacaktı.O zaman, o da silah öğretmeni olacaktı.Seyirci sıralarında çıt çıkmıyordu.Ve Astyanaks,bu eski mahkum,her dövüşten önce olduğu gibi,kendisinden,çarmıha gerilmekle gladyatör olmak arasında bir seçim yapmasını istedikleri günü hatırlıyordu.

ROMALI GEZGIN

Romalilar, imparatorlugu bir uctan bir uca dolasmak olanagı saglayan son derece elverisli bir yol sebekesi insa ettiler. XIX. yüzyilda demiryolunun bulunmasına kadar bu sebeke hemen hemen hic bir gelisme göstermedi.
Bir yolcunun mektubundan alınmıs bir parca:
"Gezi planımı yapmak icin ,Roma'daki kitapçılar çarsısından bir yol haritasi aldım. Bu harita, her konak yerinin uzaklıgını ve ne gibi olanaklar sagladıgını gösteriyor. Gerci onun icin epey para, tam 5000 sestertius verdim, ama bastan basa elle cizildiginden bu fiyata deger dogrusu. Haritayı aldıgıma hic de pisman degilim.
"Yolun ilk bölümü uzundu: Tuttugum öküz arabası bir günde 15 km den fazla yol alamıyordu.Ama,imparatorluk posta arabasına rastladıgım gün tasit degistirmeye karar verdim: Bu posta arabası,günde ortalama 80 km yol katediyordu; bütün yükünün pek hafif bir resmi mektup torbasından ibaret oldugu hesaba katılsa bile, bu,bir araba icin cok büyük bir hız...
Cok cesitli türden arabalar denedim. Dediklerine göre bunlar Galya'lilarin icadiymis. Hic biri rahat degil. Dogrudan dogruya dingillerin üzerine oturtulmus bu sandıklarda insanin sarsilmaktan ici disina cikiyor. Hele araba hizlaninca, sarsintilar daha da cekilmez oluyor,cünkü yol tekerlek izleriyle oyulmus. "Iki tekerlekli, iki atlı, son derece rahat, ama öküz arabasindan hic de hizli gitmeyen kabriyoleyi de, dört tekerlekli ve icinde rahatca uyunabilen karyolayı da begendim. Ve koca yolda tek bir hayduta bile rastlamadim!
"Buna karsilik,kabriyolerini kendileri süren ve bizi kücümseyici bir gülümsemeyle süzerek gecen bazi genc kadinlarin cesurluklarina sastim kaldim..."

ROMALI HANCI

Roma Imparatporlugunun her tarafina bir ag gibi yayilan 100 000 km uzunlugundaki yollar boyunca, 4000'den fazla konak yerine rastlanirdi.Yolcular bu konak yerlerinde kosum hayvanlarini degistirmek, arabalarini onarmak ve bir süre dinlenmek olanagini bulurlardi.
Imparatora sunulan bir rapordan alınmıs bir bölüm :
"Yolculugum üc ay kadar sürdü.Iki bin km'den fazla yol gittim ve yüz kadar konak yerini denetledim. Bu sayida konak yerinden yalnizca on kadari bakimli olup iyi ve cabuk hizmet görebiliyordu. Bunlar da hükümet tarafindan kontrol edilen ve resmi pasaportlu yolculara ayrılan yerlerdi.
"Öbür yerlerde ise sadece arac gerec ve hayvanlara bakan seyis, araba ustasi ve baytarlardan söyle böyle bir yardim görmeyi umut edebilirsiniz.Adamlarin hepsi de, yolculari soyup sogana ceviriyorlar!
"Hanlar, kötü söhretlerini yeren göge kadar hak ediyor.Pis odalari hasarat dolu, yiyecekler genelllikle kokusmus; bununla birlikte bereket versin, iki yerde temiz yemek ve yatak bularak sasip kaldim.Sık sık ve özellikle hükümete ait konak yerlerinin yakinindaki hanlarda, cok sayida sarhos, sefil ve hirsizlardan meydana gelen bir süpheli kimseler kalabaligi gördüm.
Eger, imparatorluk hazine bakanligi, konak yerlerinin ve hanlarin bakimini üzerine almaya karar vermeyecek olursa, durum belki de hic bir zaman düzelmez.Gercekten de ordunun saflarindan cikarip arttigi ve büyük bir caba harcamadan, sekiz on yilda yeteri kadar zengin olup bir köseye cekilmeyi saglayan bu yeni meslekte bir araya gelmis o asagilik adamlardan ne beklenebilir?
"Herseyden önce, yasalarin ve de özellikle,yol boyunda oturan kimselerin, güc durumdaki yolculara yardım etmelerinizorunlu kilan yasanin uygulanmasina dikkat etmek gerekir."

YUMRUK DÖVÜSCÜSÜ

Eski Yunanlilar spor yapma ayrıcalığını yalnızca özgür kimselere tanırlardı. Romalilar ise, tam tersine atletizm şenliklerine öncülük etmek görevini kölelere ve profesyonel sporculara bırakırlardı.
Herminos otuz yila yakın bir süre dövüstü ve ancak ihtiyarlik cagina yak bastigi zaman, eldivenlerini cikarip duvara asti. Onu herkes tanıyor.Mısırlılar Herminos'u kendilerinden sayiyor,ama Yunanlilar da kendi dillerini konustugu icin ona sahip cikiyorlar.
Herminos "Yumruk Dövüsü" dedikleri, şimdiki boksun atasi olan bu soylu sporda, yillar boyunca büyük basari gösterdi.Bazilari yarım günden uzun süren,bes yüzden fazla dövüse katildi.Rakiplerinin korkunç darbelerinden bu kadar az yara izi tasimasina sasmamak elde degil.Dövüscülerin muştali eldivenleri,kursun levhalariyla ve bazen de köpekbaligi disleriyle donatilmis kayislardan yapiliyor.Iyi gören iki gözünü ve dislerinin cogunu koruyabilmis olmayi mucizeye ve de cok iyi bildigi eski teknigine borclu.
Herminos,Herakles derneginin üyelik kartini tasimaktan sonsuz bir gurur duyuyor.Bu dernek,biraz ün yapmis bütün Romali atletleri bir araya getiriyor.Dernege üye olmak ona epey pahaliya mal oldu,ama Herminos,bu üyelige paha bicilmez bir deger veriyor.Dernegin,imparatorlugun bir ucundan öbür ucuna dek yayilmis bir sayginligi var.Hükümdarlar bile,dernege kac kez,sevgi ve desteklerini belirten yazilar göndermek geregini duydular.
Herminos icin,bu seref karti,yumrugunun gücüyle kazandigi,200000 sestertius kadar tutan küçük serveti kadar önem tasiyor.Bu paranin yarisi,"equestris" yani kücük soylular sinifinin kapisini aciyor.Herminos cocukken,yasamak icin dileniyordu.O günden bu güne ne yollardan gecti."

YARIS ARABASI SÜRÜCÜSÜ

Araba yarislarina pek merakli olan Romalilar,bu müsabakalari izlemek icin hipodromun tribünlerini doldururlardi.Her yaris arabasi,sürücüsünün giydigi kazagin rengiyle (mavi,yesil,kirmizi ya da beyaz) birbirinden ayrilirdi.
Bir yolcunun mektubu:
"İki gündür,Maximus sirkindeki bütün yarislara gidiyorum.Uzunlugu 600 metre olan ve yamaclarindaki basamaklarina 200000 atesli seyircinin yigildigi bir vadiyi gözünün önüne getir.Araba sürücülerinin ya da binicilerin yedi kez dolasmak zorunda olduklari pisti,alcak bir set ikiye ayiriyor.Bu pistin her iki ucuna,yariscilarin cevresinden dönmeleri gereken iki isaret tasi dikilmis.Bu dönemecler bir cok binicinin ve sürücünün ölümüne yol acti.Sekiz kilometrelik yaris yolunun sonunda,yariscilarin yorgunluktan cani cikiyor.
"Her turdan sonra,setin üstünde bulunan altin sarisi renkte bronzdan yapılmis yedi yumurtadan biri,yere atiliyor.Böylece yariscilar,yarisi tamamlamak icin önlerinde ne kadar mesafe kaldigini anlayabiliyorlar.
Üzerinde 10000 sestertius'a bahse girdigim araba,yarisi kazandi.Arabanin sürücüsü,son turda,rakibini sinir tasinin üzerine gitmek zorunda birakti! Adamcagiz,rabasinin arabasinin parcalanan kasasindan firladi ve pistin üzerinde gemi aziya alinmis atlar tarafindan epey sürüklendi.Usule göre,dizginleri kemerinin etrafina baglanmisti.Tanrilarin yardimiyla,bu baglari,her sürücü gibi üstünde tasidigikeskin hancerle koparabildi; ama bir bacagi kirilmisti.Bu durumda,kendisi en ufak bir ödül bile alamayacak!
"Benim sürücüm Harpax,biniciye ayrilan 50000 gümüs dinari kazandi.Yaristan sonra hayranlari,kendisini kucaklamak icin kostular.Sampiyon,cizmelerini ve basligini cikarirken,bu ödülün normal oldugunu ve yilda 1500000 dinar,yani bir senatörün eline gecen paradan alti kat fazla kazandigini itiraf etti."


 


ROMALI ASKER